1.ORMAN YANGINLARIYLA MÜCADELE SEMPOZYUMU SONUÇ BİLDİRİSİ
Dünya da teknolojinin “insan beyni” olduğu bilgi çağına girilmiştir. Kalkınmanın ve değerlerin merkezinde insan bulunmaktadır. Bilgi çağı “her şeyin insan olduğu”, “her şeyin insan için olduğu” dinamik bir süreci başlatmıştır. Bu durumda insan-doğa-orman ilişkisi yeniden değerlendirilmiş; ormanlar insan mutluluğunun temel aracı olmuştur.
Bilgi çağının temel dinamiği değişimdir. Değişimin sarstığı, yeni değişimlerin sürekli tehdidi altında bulunan bir dünyada korunmanın tek yolu yenilikleri sürdürmektir. Çağımızda kurumlar İstikrarı ancak devamlı değişmeyle sağlayabilmektedir. Orman teşkilatı geçmişin dinamikleriyle geleceğin oluşturulamayacağı bilinciyle, değişim iradesini ortaya koymalıdır.
Çağın yöneliminin bilinciyle sempozyuma sivil toplumdan, meslek kuruluşlarından, üniversitelerden, kamu kuruluşlarından birçok tebliğci katkıda bulunmuştur. Katılımcılar, orman yangınlarıyla mücadelede orman teşkilatının eksik yaptıklarını veya yapması gerektiği halde yapılmayanları ortaya koymak için sunulan tebliğleri en geniş anlamda tartışmışlardır.
Dört gün boyunca süren sempozyumdan birçok yeni fikir ortaya çıkmıştır. Orman teşkilatına bundan sonraki çalışmalarında rehber olması dileğiyle aşağıdaki hususların tavsiye olarak bildirilmesine karar verilmiştir.
1. Orman teşkilatı orman yangınlarıyla mücadelede yeni teknolojileri geliştirmede ve donanımda son derece başarılıdır. Ancak yeni teknolojilerden en yüksek verimi almada henüz arzu edilen maksimum başarı sağladığı söylenemez. Bunun için eğitimlere daha fazla ağırlık vermelidir.
2. Kırsal alanlarda meydana gelen yangınlar, orman teşkilatının sorumluluğunda bulunan orman yangınlarına müdahalesini önleyen bir konuma gelmiş; bu nedenle yangın rakamları artış göstermiştir. Kırsal ve köy yangınlarıyla mücadelede mahalli idarelerin sorumluluğunu belirleyen kanuni düzenlemeler bir an önce çıkarılmalıdır.
3. Orman içi ve kenarı köylerde anız yakma konusu yeniden ele alınmalı, anız yakılması orman teşkilatının nezaretinde olması şartıyla, yasak olmaktan çıkarılmalıdır.
4. Orman yangınları ile ilgili olarak eğitim ve söndürme konularında sertifikasyona gidilmeli ve bu konuda gerekli alt yapı oluşturulmalıdır.
5. Orman yangınlarıyla eğitim konusunda simülasyon teknolojisi bir an önce devreye sokulmalı; genç elemanlar yangın yönelişleri ve karşı yangın konusunda önceden eğitilerek uzmanlaştırılmalıdır.
6. Orman yangınlarıyla mücadelede mükelleflik konusu yeniden değerlendirilmeli, “gönüllü itfaiyecilik” teşvik tedbirleriyle birlikte en kısa sürede devreye sokulmalıdır.
7. Ateşin bizi yönetmesi yerine bizim ateşi yönetmemiz göz önüne alınmalı, denetimli yangınlarla yanıcı madde stokunun azaltılması çalışmaları düzenli olarak tekrarlanmalıdır. Bölge büyük yangınlara açık hale gelmekten çıkarılmalıdır.
8. Orman yangınları araştırmaları ve eğitim merkezi kurulmalıdır. Orman teşkilatının yapacağı katkılarla akademik ve uygulamacı yangın uzmanları yetiştirilmelidir.
9. Orman yangınlarıyla ilgili kanuni mevzuat eskimiş olup, ihtiyacı karşılamaktan uzaklaşmıştır. Konu yeniden gündeme getirilerek, günümüz ihtiyaçlarına göre yenden düzenlenmelidir.
10. Bu tür sempozyumlar daha geniş katılımlı olarak 3 yılda bir yapılmalıdır. Her iki sempozyumdan birisi uluslar arası olarak düşünülmeli; ülkemizin orman yangınlarında elde ettiği birikimler diğer ülkelere aktarılmalıdır.
11. Yangın mevsiminde eleman tayininden kaçınılmalı, tayinler kış aylarına kaydırılmalıdır. Kuzey Anadolu ormanlarında çalışanların güney ormancılığına geçişlerinde kademelendirme yapılarak, tedrici geçiş yapmaları sağlanmalı; direkt tayin yapmaktan kaçınmalıdır.
12. Yangına birinci derecede hassas 56 işletmeye kesinlikle yangın tecrübesi olmayan eleman tayini yapılmamalıdır. Bilhassa yangın riskli işletmelerde elemanların olduğunca uzun süre görevde kalmaları temin edilerek, araziye hakim olmaları sağlanmalıdır.
13. “Yangın amiri” ve “Lojistik amiri” tanımları anlaşılır bir şekilde olmalı, bu kişilerin görev, yetki ve sınırları açıklıkla ortaya konmalıdır. Bu konu kanuni mevzuata bağlanarak kesinleştirilmelidir.
14. Yeni bir anlayışı temsil eden “YARDOP” (Yanan Alanların Rehabilitasyonu ve Yangına Dirençli Ormanların Tesisi) projesi en geniş anlamıyla uygulanmalı, yangına dayanaklı türler amanejmanı geliştirilmelidir. Bu proje zaman zaman üniversite ve meslek mensuplarıyla yapılacak toplantılarla masaya yatırılmalı; daha da geliştirilmelidir.
15. Orman yangınlarında işçi sağlığı ve güvenliği rehberi hazırlanmalı, ilk yardım ve eğitim programlarına katılımın sağlanması amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile işbirliği protokolü hazırlanmalıdır.
16. Orman yangınlarıyla mücadelede işçi alımı ve diğer işler konusunda daha geniş anlamda özel sektörden hizmet alımı yapılmalıdır.
17. Meteorolojik bilgilerin orman yangınlarını önlemede önemi nedeniyle, meteoroloji istasyonların ogm cbs web tabanına, günlük bilgi akışı yapabilecek tarzda yaygınlaşması ve donanımı geliştirilmeli, Metorolojiye dayalı günlük risk haritalarının yapımı çalışmalarının desteklenerek devam ettirilmelidir.
18. Yangın esnasında ve öncesinde basınla irtibatların iyi kurulması gerekir. Yangın bilgilerini doğru ve düzenli bir şekilde vererek, yangında çalışanların motivasyonları güçlendirilmelidir.
19. Orman teşkilatı kendisi dışında kurumlarla ve basınla iletişim kurarak, çalışmaları konusunda bilgi akışı sağlamalıdır. Basının “Antalya yanıyor! Arazi kazanmak için yangın çıkarıldı!” Gibi yanlış başlıklar kullanması sıcak iletişimle önlenmelidir. Çünkü ne Antalya yanıyor, ne de yangın sonunda bir arazi kazanan veya kazanacak var.
11. 01.2009
Sempozyum Oturum Başkanları