Bu kılavuz kriterler bazında planlama ve uygulama için özetle aşağıdaki hususları içermektedir: Kriter-1) Orman kaynakları ve bu kaynakların küresel karbon döngüsüne katkısının muhafazası ve geliştirilmesiPan-Avrupa Sürecinde Sürdürülebilir Orman Yönetimi için geliştirilen Kriter ve Göstergeler, bir ülkenin sürdürülebilir orman yönetimi hakkında genel bilgi vermektedir. İlerde gündeme gelmesi beklenen sertifikasyon ve benzeri uygulamalarda, sürdürülebilir orman yönetiminin işletme bazında takibi gerekecektir. Bu nedenle a)planlama b)uygulama aşamasında olmak üzere işletme bazında genel esasları ortaya koyan bir kılavuz geliştirilmiştir.
Planlama
- Orman Amenajmanı ormanlık ve ağaçlık alanları korumayı ve artırmayı amaçlamalıdır.
- Orman alanlarının uygun haritalanması ve envanteri yapılmalıdır.
- Planlar arazi kullanım planlarını göz önüne alarak, üretimi de ihtiva edecek şekilde yapılmalı, periyodik olarak güncelleştirilmelidir.
- Plan uygulaması periyodik olarak izlenmeli ve değerlendirilmelidir.
Uygulama
- Uygulama kısa ve orta vadede orman kaynaklarını kalite ve kantitite olarak korumalı, tahribata neden olacak metotlardan kaçınmalıdır. Üretim ve artım dengesi mutlaka sağlanmalıdır.
- Dikili servetin artırılmasına çalışılmalı aralama uygulamalarında toprak ve suyun stabilitesi mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.
Kriter-2) Orman ekosisteminin sağlık ve canlılığının muhafazası ve geliştirilmesi
Planlama
- Orman Amenajmanı Orman Ekosistemlerinin sağlığını ve canlılığını idame ettirip artırmayı, bozuk orman alanlarını rehabilite etmeyi amaçlamalıdır.
- Orman ekosisteminin sağlığı ve canlılığını tehdit eden yüksek riskli faktörler tespit edildiğinde bunlar izlenmeldir.
- Orman ekosistemini bozulmasını veya tahribatını engelleyecek araç ve metotlar planlarda yer almalı.
Uygulama
- Uygulama doğal sürece uygun olmalı, orman ekosisteminin sağlığı ve canlılığı için tehditleri önleyici biyolojik tedbirler alınmalıdır.
- Yöreye adapte olmamış yabancı ağaç türleri ile ağaçlandırma, gençleştirme yapılmamalı, toprak ve ağacı tahrip eden faaliyetlerden kaçınmalıdır.
- Kimyasal ilaçlar kullanılmamalı, çok gerekliyse silvikültür metotlarıyla kombine kullanılmalıdır.
Kriter-3) Ormanların üretim fonksiyonlarının muhafazası ve geliştirilmesi
Planlama
- Orman Amenajmanı sürdürülebilir bir şekilde çok çeşitli odun ve odun dışı orman ürünü üretmeyi hedeflemelidir.
- Ekonomik, ekolojik ve sosyal fayda-masraf analizi yapılarak en yüksek ekonomik performans sağlanmalıdır.
- Planlama ünitesinin bütün faydalanma şekilleri ve fonksiyonları göz önünde bulundurulmalıdır.
Uygulama
- Gençleştirme çalışmaları zamanında yapılmalı ve uzun vadede çok çeşitli ürün sağlanmasına yönelik olmalıdır.
- Gençleştirme ve bakım çalışmaları zamanında ve çevreye zarar vermeyecek şekilde uygun metot ve araçlarla yapılmalıdır.
- Transport altyapısı, yollar, köprüler nakliyatı verimli ve etkin bir şekilde sağlayacak ve çevreye minumu zarar verecek şekilde yapılmalıdır.
Kriter-4) Orman ekosistemindeki biyolojik çeşitliliğinin muhafazası ve geliştirilmesi
Planlama
- Orman Amenajmanı Biyolojik Çeşitliliği ve peysajı muhafaza etmeli ve iyileştirmelidir.
- Ender, hassas, korunan vb önemli orman türleri ve biotoplarının envanteri yapılmalıdır.
- Hassas orman ekosistemleri, özel koruma gerektiren alanlar, potansiyel vejetasyon dahil göz önünde bulundurulmalıdır.
Uygulama
- Yerli türlerle doğal gençleştirme tercih edilmelidir. Tohum lokal kaynaklardan temin edilmelidir.
- Yabancı türlerle ağaçlandırma yapmadan önce bu türlerin muhite adaptasyonu denenmeli, çevreye olabilecek etkileri göz önüne alınmalı
- Uygulamada meşçere karışıklığı, yatay ve dikey çokluk amaçlanmalıdır.
Kriter-5) Ormanların koruyucu fonksiyonlarının muhafazası ve geliştirilmesi
Planlama
- Orman Amenajmanı Ormanın koruyucu fonksiyonlarını dikkate almalıdır (toplum için gerekli altyapı, su kaynakları, sel ve çığa karşı koruma faktörleri)
- Çok özel koruma özelliğine sahip alanlar haritalanmalı ve kayıt altına alınmalıdır.
Uygulama
- Erozyona konu olabilecek alanlarda faaliyetlere ve kullanıl an araçlara dikkat edilmelidir.
- Su kaynaklarına zarar verecek kimyasal ve gübre kullanımı gerektiren faaliyetlerden kaçınılmalı
- Yol, köprü ve benzeri altyapı inşaatlerinde toprağı erozyona maruz bırakacak metor ve araçlardan kaçınılmalıdır.
Kriter-6) Diğer sosyo-ekonomik fonksiyonlarının muhafazası ve geliştirilmesi
Planlama
- Ormanların topluma ve kırsal kalkınmaya sunduğu faydalar göz önüne alınmalıdır.
- Mülkiyet, izin, irtifak ve benzeri haklar netleştirilmeli ve dökümante edilmeli ve bu haklara riayet e dilmelidir.
- Planlama sürecinde katılımcı yaklaşım prensip olmalı, planlama açık bir şekilde yapılmalı, ilgili birimlere bu konuda bilgi verilmeli gerekirse eğitilmelidir.
Uygulama
- Uygulamada mahalli halkın, sivil örgütlerin ve diğer ilgili birimlerin deneyim ve bilgisinden maksimum ölçüde faydalanılmalıdır.
- Orman yöneticilerinin ve işçilerin çalışma şartları güvenli olmalı, bu konuda sürekli eğitilmelidirler.
© OGM, Her hakkı saklıdır.