Taxus baccata
L. (Porsuk)
Morfolojik ve Botanik Özellikleri:
Taxus cinsi tamamı kuzey yarımkürede yayılış gösteren 10 tür ile temsil edilir. Tamamı zehirli olan bu türlerden ülkemizde yalnızca bir tanesi doğal olarak yetişir. Doğal yayılış alanı Akdeniz ülkeleri, Kuzey Avrupa, Orta Avrupa ve Kafkasya'dır. Ülkemizde Karadeniz bölgesinde, Trakya ve İstanbul Ormanlarında, Kaz Dağlarında, Sultan Dağlarında, Amanos Dağlarında Akdeniz kıyı ormanlarında bulunurlar. 1000-1900 metre yükseltilerde bulunurlar. Çok uzun ömürlü ağaçlardır 2000-3000 yıl yaşayabilirler. Ülkemizde 1000 yaşlarında olanlarına rastlanmaktadır. Bünyelerinde reçine içermezler, çok yavaş büyürler. Herdem yeşildirler, 25-30 metreye kadar boy yapabilirler.
İki evcikli nadiren tek evcikli ağaç veya ağaççıklardır. Kırmızı-kahverengi gövde kabuğu ince pulludur. Herdem yeşil yapraklar sürgünlere çok sıralı sarmal olarak dizilmişlerdir; yalnız güneşe yönelme dolayısıyla tarakvari görünürler. İkiyüzlü iğne yapraklarında reçine kanalı yoktur. Üst yüzü koyu yeşil, sarı-yeşil veya mavi yeşil renktedir, alt yüzler ise daha açık tonlardadır ve stoma çizgileri belirgin değildir (Yaltırık, 1988).
Kapalı meşçerelerde tek tepeli, sık dallı, 15-20 m'ye kadar boylanabilen ağaçlardır. Son yıllara ait sürgünler, yaprakların bir kısmının sürgüne yapışık olmasından dolayı yeşil renktedir. Takip eden yıllarda sürgünlerin genişlemesi ve yaprakların birbirinden uzaklaşmasıyla sürgünler kahverengine döner. İğne yaprakları yassı ikiyüzlü ve üst yüzü koyu yeşildir, alt yüzünde ise iki adet soluk stoma şeridi bulunur. Yapraklar 1-3cm boyunda ve 2-2,5 cm genişliğinde olup kısa saplıdır. Erkek çiçekler sonbaharda oluşur. Kalkan şeklinde ve saplı 6-14 etaminin bir araya gelerek küre şeklinde bir kurul oluşturur. Her bir etaminin altında 5-9 adet çiçek tozu torbası vardır. Tohum, kırmızı renkli arillus tarafından kısmen örtülmüştür. Kırmızı renkli arillus dışında tüm bitki kısımları zehirlidir (Yaltırık,1988)
Kaynak
Orman Genel Müdürlüğü web sitesinde yer alan “Haftanın Ağacı" sayfalarının hazırlanmasında;
• Editörlüğü Prof. Dr. Ünal AKKEMİK tarafından yapılan ”Türkiye’nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları” adlı yayınında,
• Orman Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Orman Atlası” yayınında,
• Orman Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Asli Ağaç Türleri” yayınında, yer alan içerik ve görsellerden yararlanılmıştır.
Diğer Asli Orman Ağaçlarımız