Populus tremula L. Titrek kavak, Orman kavağı, Dağ kavağı
Morfolojik ve Botanik Özellikleri:
Türkiye, Avrupa, Kuzey Afrika, Lübnan, Rusya, Orta Doğu, Kuzey Çin, Kafkasya, Sibirya ve Japonya'da deniz seviyesinden 2000 ( bazen 2350) m yükseltiler arasında step bölgesi hariç tüm orman alanlarında, akarsu boylarında, orman içi açıklarda yayılış gösteren Avrupa-Sibirya elementi olan bir türdür. (eFloras.org: 2013; Anşin ve Özkan, 2006). Türkiye'de Kırklareli, Balıkesir, İstanbul, Ankara, Çorum, Ordu, Trabzon, Kars, İzmir, Kütahya, Konya, Kayseri, Muş, Tunceli, Bitlis, Denizli, Antalya, Adana ve Hakkâri illerinde doğal olarak bulunur. Ormanlarda en çok görülen kavak türüdür.
Silindirik gövdeli, 20-30 m boylara kadar ulaşan, sık dallı, geniş konik tepeli bir ağaçtır. Kabukları düz, yeşilimsi veya zeytin-yeşili, parlak renkte olup uzun süre çatlamadan gövde üzerinde kalır. Sürgünler ve tomurcuklar kızıl-kestane kırmızımsı renkte, dolgun, biraz yapışkan genç olanları tüysüzdür. Tomurcuklar sürgünlere sarmal (almaşlı) dizili olup terminal tomurcukludur. Genellikle çiçek tomurcukları yuvarlak, büyük, dolgun, küt uçlu; yaprak tomurcukları ise sivri uçlu, daha küçük, hafif ve yapışkandır. Yaprak biçimleri daire ya da geniş yumurta gibi, üst yarısından sonra dilimli ya da kaba dişlidir. Uzun sürgünler üzerindeki yapraklar damla uçlu, yumurtamsı şekilde, dip kısmı yüreğimsi şekilde, kenarları düzensiz testere dişli-dişli, alt yüzleri ipeksi tüylüdür. Kısa sürgünler üzerindeki yapraklar 3-7 x 3-7 cm boyutlarında veya daha geniş, hemen hemen küremsi şekilde, küt uçlu veya kısa sivri uçlu, dip kısmı hemen hemen yüreğimsi, yuvarlağımsı veya geniş kama şeklindedir. Yaprak kenarları dalgalı dilimli dişli-dişli, tüysüz, üst yüzü koyu yeşil, alt yüzü açık yeşil renkte ya da az çok tüysüzdür. Yaprak sapları tüysüz, en fazla 8 cm uzunlukta, yandan basık ve çok uzun olduğu için hafif bir rüzgârla bile sallanmasından bu adı almıştır. Yaprak sapı izi daire dilimi şeklinde olup, üzerinde 3 adet iletim demeti izi vardır. Kedicikler çok yoğundur ve çiçek halindeyken 4-8 cm, meyve halindeyken ise 8-14 cm uzunluğundadır. Brahteler elsi şekilde, siyahımsı, kenarları yumuşak uzun tüylü-sillidir. Kapsül şişemsi şekilde, 2 kapakçıklı, tüysüzdür. Stamen sayısı çoğunlukla 5, ender olarak 8-12'dir. Çiçek tozu torbaları koyu kırmızıdır. Dişi çiçeğin iki parçalı stigması kırmızımsı renktedir. Çiçeklenme zamanı mart-nisan aylarıdır (Yaltırık ve Efe, 2000).
Kaynak
Orman Genel Müdürlüğü web sitesinde yer alan “Haftanın Ağacı" sayfalarının hazırlanmasında;
• Editörlüğü Prof. Dr. Ünal AKKEMİK tarafından yapılan ”Türkiye’nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları” adlı yayınında,
• Orman Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Orman Atlası” yayınında,
• Orman Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Asli Ağaç Türleri” yayınında, yer alan içerik ve görsellerden yararlanılmıştır.
Diğer Asli Orman Ağaçlarımız